Vind jij het ook zo moeilijk? Kerst en de rouw van familie of vriend/vriendin

Vind jij het ook zo moeilijk?
…de rouw van een familielid of vriend/vriendin

Je gaat hem of haar weer ontmoeten met kerst: je familielid, vriend of vriendin die zo’n groot gemis met zich meedraagt. Iemand met rouw. Wat ga je zeggen?
Je voelt je ongemakkelijk. Praten doet pijn. Liever maar zwijgen?

dolen in het donker..

1. Blijf namen noemen.

Degene met rouw, vindt het vaak fijn, als de naam wordt genoemd van wie zo gemist wordt. Juist het niet-noemen geeft het gevoel van alleen zijn, in het donker dolen. Ja maar..als hij er nu echt niet over wil praten? Mensen met rouw kunnen heel goed aangeven als ze liever even niet praten. Jij hebt dan in elk geval laten blijken dat je aan de overleden persoon denkt.

2. Luisteren.
‘Vertel nog eens over… ‘  vraag naar degene die zo gemist wordt.

 

wees niet bang voor tranen.. laat maar stromen

3. samen herinneringen delen is fijn.
Vertel iets moois over degene die zo gemist wordt. Elke herinnering is als een cadeautje.

O jee, ik durf het bijna niet te vragen, maar…
Als we een gesprek beginnen over rouw, is dan niet het hele kerstfeest verpest?

Nee!

Ruimte geven aan rouw hoeft niet te betekenen dat je er de hele tijd over praat. Al zijn het maar een paar minuten aandacht , ze maken het verschil tussen een gespannen sfeer en een ‘prettig kerstfeest’.

wie zijn hart kan luchten, kan weer luchtiger verder.

Ik wens je een ‘prettig kerstfeest’, met lieve vogeltjes om je heen. Of, indien gewenst, alleen.

illustraties uit: Kan ik iets voor je doen? Een sfeervol boek over een verdrietig vogeltje op zoek naar troost.

Kerstwensen in roze en blauw

In de tijd van ‘prettige kerstdagen en gelukkig nieuwjaar’, ging ik op zoek naar een alternatief, want voor zoveel mensen is er geen ‘prettig’ en ‘gelukkig’. Ik weet niet zo goed wat ik moet zeggen als ik weet dat iemand heel ziek is. Of als er grote zorgen zijn om geliefden of werk.

Als iemand in het gezin is overleden, een ouder, partner of kind..
Wat zeg ik bij dat intense gemis? Ik wil graag iets liefs, iets van harte zeggen..

Ik wens je in roze: zachtheid. Met rood: liefde en kracht. En ik stuur je luchtig blauw. Voor ruimte. Ruimte die jij nodig hebt, met alles wat er mag zijn. Stilte of een goed gesprek.
Voor 2020 wens ik je van harte een kleurrijk nieuwjaar, met de kleuren die jij nodig hebt.

 

Tekenen als dansje in de stilte.

Heel stil zaten we aan tafel.
Zij vertelde haar verhaal, daar was ruimte voor. Na het tekenen.

Ze vertelde haar meest persoonlijke verhaal, het verlies en intense verdriet van verlies van haar dochter. Hoe dat was, de eerste uren na ‘het ergste wat je kan overkomen’.
De diepste schok van binnen was bijna opnieuw voelbaar. Ik voelde met haar mee, vanuit mijn eigen ervaring. En ik voelde dat ik ruimte had om mijn verhaal aan haar te vertellen. In mijn werk is dat altijd een zorgvuldig afwegen, of ik wel of niet over mezelf vertel. Soms geeft het een gesprek diepgang, maar ten allen tijde zorg ik ervoor dat ik niet een verhaal overneem. Vandaag was er meer dan diepgang, we voelden een enorme verbondenheid. In stilte voelbaar.

We kenden elkaar via facebook en hadden al regelmatig bijzondere gesprekken. Ze had een individuele afspraak gemaakt om te tekenen. Ze had ruimte nodig voor zichzelf.

‘Eigen ruimte’ werd het tekenthema. Na een soort ‘warming-up’ van krassen in en buiten een cirkel, liet ik haar met waskrijt lijnen tekenen op een groot vel, haar eigen ruimte vandaag. Eerst aangestuurd met haar rechterhand (controle), daarna met links én met ogen dicht. Meer vanuit gevoel.

In het lijnenspel dat ontstond, zocht ze een ruimte die ze omkaderde. Binnen dit kader, de binnenruimte, tekende ze details, door de lijnen die er al waren te accentueren.

‘Het lijkt wel een snelweg met allemaal knooppunten, verderop wordt het rustiger. En ik zie dansende figuren’. Ze keek naar het lijnenspel dat ontstond. Ik vroeg haar of ze daarin iets herkende van zichzelf, of ze het momenteel druk had, en wat dansen voor haar betekende. Het beeld dat was ontstaan, sloot aan op wat ze over zichzelf vertelde, wat haar momenteel bezighield. Ze werkte de tekening nog mooi verder uit. Met ecoline gaf ze kleur aan de buitenruimte en ze schreef tot slot  een ‘elfje’ in haar eerste krastekening met witte ruimte. In deze elf woorden hoorde ik terug wat deze tekenochtend voor haar betekende.

Snelweg
eerst druk
vervloei in kleur
ik dans mijn wereld
stil

Blij met haar werk, blij met deze ontspannen ochtend, ging ze na ons mooie gesprek weer onderweg.